pomnik lukowscy zydzi19 czerwca 2015 r. odbyła się w Łukowie uroczystość odsłonięcia pomnika poświęconego miejscowej społeczności żydowskiej.

Dziś nie ma już Żydów w Łukowie i okolicach. Pozostało też po nich niewiele śladów. O niewyobrażalnej tragedii, jaka ich spotkała, przypomina pomnik zbudowany zaraz po wojnie (1949 r.) na nieczynnym kirkucie przy ul. Warszawskiej. Jest jeszcze otoczony macewami głaz pamiątkowy w miejscu straceń w lesie niedaleko Malcanowa (z 1989 r.) oraz ufundowana w 2012 r. tablica upamiętniająca egzekucje na terenie dawnego magistratu. Tam gdzie stała główna synagoga, zbombardowana w 1944 r., jest dziś skrzyżowanie ulic. W 2015 r. stanął przy nim pomnik poświęcony łukowskiej społeczności żydowskiej. Pozostałe domy modlitwy oraz mykwa zostały przebudowane i nie wszyscy mają świadomość, jakim celom kiedyś służyły. O ich dawnym przeznaczeniu nie informuje żadna, choćby najskromniejsza tabliczka. Próżno takiej szukać także np. na dworcu kolejowym, z którego do obozu zagłady odjechało kilkanaście tysięcy ludzi.

Zginęli żydowscy mieszkańcy Łukowa, zniknęła przestrzeń, w której żyli. O ludziach, dla których miasto to przez kilka stuleci było domem, którzy kształtowali jego oblicze, przez dziesięciolecia, od wojny po początek XXI w., mało kto pamiętał. W kolejne rocznice zbrodni (np. 5 października 1942 r. – początek deportacji łukowskich Żydów do Treblinki; 2 maja 1943 r. – ostateczna likwidacja łukowskiego getta) lokalne władze nie organizowały oficjalnych uroczystości, w miejscach kaźni nikt nie wygłaszał przemówień i nie składał kwiatów. Aż do 2007 r., kiedy to w Muzeum Regionalnym pokazana została wystawa poświęcona dziejom łukowskiej społeczności żydowskiej. Następnie odsłonięto w Łukowie wspomniane wyżej upamiętnienia - tablicę pamiątkową w 2012 r. oraz pomnik w 2015 r. Inicjatorem i współorganizatorem tych inicjatyw był dr Krzysztof Czubaszek.

Pamięci zgładzonej społeczności poświęcona została monografia Żydzi Łukowa i okolic, wydana w Warszawie
w 2008 r., autorstwa Krzysztofa Czubaszka. Niniejsza strona oparta jest na tej publikacji, przy czym sukcesywnie dodawane są tu nowe materiały, które autor pozyskał już po wydaniu książki. Tam, gdzie informacje zaczerpnięte zostały z innych źródeł niż książka, zostało to zaznaczone. Adresami bibliograficznymi opatrzone zostały także wyodrębnione relacje, wspomnienia i zestawienia, natomiast przypisy do cytatów zawartych w tekście znajdują się jedynie w wydaniu książkowym.

Źródło: http://www.zydzi.lukow.pl/

Fotografia: Urząd miasta w Łukowie

Film dokumentujący życie Żydów łukowskich

lukowscy zydzi

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Video

Galerie

.

Login or Register

LOG IN

Register

User Registration
or Anuluj